Wrytra (dewanagari वृत्र, trl. vṛtra, z sanskrytu 'otaczający, zamykający, hamujący') – demon-czarownik mogący przybierać dowolne kształty, dlatego opisuje się go jako istotę o formie gigantycznego węża lub smoka[1][2]. Jeden z asurów, prawdopodobnie najsilniejszy z nich. Jego matką była Danu[1][2].

Występuje jako negatywny bohater najważniejszego mitu Rygwedy o uwolnieniu wód i światła[3]. Według mitologii wedyjskiej ukradł on chmury deszczowe, porwał wody i zamknął je w skale lub pieczarze. Otoczył je swoim ciałem, powodując suszę i zastój w rozwoju wszechświata[1]. Indra, król bogów, główny przeciwnik Wrytry[3] zabija go, ustanawiając ponownie porządek we wszechświecie. Za ten czyn Indra uzyskał przydomek Wrytrobójcy (vṛtrahan)[1]. Ma on do pomocy grupę bogów zwanych Marutami oraz wadźrę, piorun który otrzymał od ryszich. Przed walką Indra zjadł 300 bawołów upieczonych dla niego przez boga ognia (Agni) i wypił trzy jeziora somy. Po zabiciu Wrytry pojawiło się słońce, które Indra umieścił na niebie[1].

Wrytra pojawia się też w Mahabharacie, według której Indra zabija Wrytrę dzięki pomocy Wisznu i Śiwy[1][2]. Wrytra jest tu braminem, dlatego Indra popełnia ciężki grzech zabójstwa bramina. Dopiero z czasem kobiety uwalniają Indrę od grzechu, przejmując na siebie część zmazy (w postaci menstruacji)[1][2].


Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 Andrzej Ługowski (red.), Słownik mitologii hinduskiej, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Dialog, 1996, s. 211-212 (pol.).
  2. 1 2 3 4 Wettam Mani (red.), Puranic Encyclopaedia. A Comprehensive Dictionary with Special Reference to the Epic and Puranic Literature, Delhi: Motilal Banarsidass, 1975, s. 883-884 (ang.).
  3. 1 2 Mariusz Jędrzejko: Marihuana fakty, marihuana mity. Wrocław: ATLA2, 2011, s. 59. ISBN 978-83-60732-55-7.