Spatodea dzwonkowata (Spathodea campanulata) – gatunek wiecznozielonego drzewa z monotypowego rodzaju spatodea (Spathodea P. Beauv.) z rodziny bignoniowatych. Gatunek pochodzi z Afryki równikowej, ale rozprzestrzenił się również na wyspy Seszele, Hawaje i niektóre wyspy Karaibów[3]. Jest uprawiany w wielu częściach świata jako drzewo ozdobne ze względu na efektowne kwiaty przypominające kwiaty tulipanów i dlatego bywa też nazywane „drzewem tulipanowym”[5].

Uznany został za jeden ze 100 najbardziej inwazyjnych gatunków na świecie[6].

Kwiaty
Dojrzałe owoce

Morfologia

Pokrój
Drzewo osiągające do 25 m wysokości, korona zwarta, jajowata.
Liście
Pierzaste, naprzeciwległe, o długości do 40 cm, z eliptycznymi listkami o długości do 16 cm.
Kwiaty
Zebrane w baldachogrona na końcach pędów. Korona pięcioklapowa, pomarańczowoczerwona, rzadko żółta.
Owoce
Wzniesione, o długości do 25 cm. Dojrzałe pękają na dwie połowy i uwalniają liczne, oskrzydlone nasiona.

Zastosowanie

  • Drzewo ozdobne popularne w krajach tropikalnych, obficie kwitnące w porze deszczowej. Nie zaleca się jego sadzenia w pobliżu budynków, ponieważ kwiaty wabią żerujące na mięsistych płatkach nietoperze, których piski mogą być uciążliwe. Poza tym drzewa z wiekiem stają się kruche i łatwo łamią się podczas silnych wiatrów[5].
  • W Ghanie kora i liście stosowane w medycynie tradycyjnej do leczenia oparzeń, potencjalne działanie przeciwmalaryczne[7].

Przypisy

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-04-06] (ang.).
  3. a b Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-12-27].
  4. Spathodea campanulata, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
  5. a b Daniela i Stanisław Tałałajowie: Dziwy świata roślin. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1974, s. 32.
  6. Lowe S., Browne M., Boudjelas S., De Poorter M., 100 of the World’s Worst Invasive Alien Species A selection from the Global Invasive Species Database., The Invasive Species Specialist Group (ISSG) a specialist group of the Species Survival Commission (SSC) of the World Conservation Union (IUCN), 2004 [dostęp 2024-11-18].
  7. Spathodea Campanulata – African tulip tree. Medicinal properties [online], www.tropilab.com [dostęp 2017-11-26].

Bibliografia

  • Jens G. Rohwer, Atlas roślin tropikalnych, Małgorzata Świdzińska (tłum.), Warszawa: HORYZONT, 2002, ISBN 83-7311-378-9, OCLC 68634821.
  • Kirsten Albrecht Llamas: Tropical Flowering Plants. Portland: Timber Press, 2008. ISBN 978-0-88192-585-2.