Nystatyna – wielofunkcyjny organiczny związek chemiczny, antybiotyk polienowy o działaniu przeciwgrzybiczym, wyodrębniony z hodowli promieniowców Streptomyces noursei[4]. Nystatyna działa przez wiązanie się z błonami komórkowymi, zwiększa się przepuszczalność między innymi dla K+, co prowadzi do zaburzeń metabolicznych w komórkach grzybów i ich śmierci.
Wskazania
Nystatyna jest stosowana w leczeniu zakażeń grzybiczych wrażliwymi na ten antybiotyk grzybami, zwłaszcza kandydozy jamy ustnej, przewodu pokarmowego, układu moczowo-płciowego, skóry, gałek ocznych, a także w profilaktyce zakażeń grzybiczych po leczeniu antybiotykami o szerokim spektrum działania oraz u chorych na nowotwory złośliwe (np. białaczki), przygotowywanych do zabiegów operacyjnych.
Nystatyna nie ma działania przeciwbakteryjnego ani przeciwpierwotniakowego.
Stosuje się głównie na skórę i błony śluzowe. Nie rozkłada się i właściwie nie wchłania z przewodu pokarmowego (wydalana jest głównie z kałem)[5].
Działanie niepożądane
Może powodować nudności, wymioty, a w większych dawkach biegunkę.
Postać farmaceutyczna
Występuje w formie tabletek doustnych, granulatu do przygotowywania zawiesiny doustnej i do stosowania w jamie ustnej oraz w formie tabletek dopochwowych.
Przypisy
- ↑ a b c Nystatin (nr N3503) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2011-06-11]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ Nystatin, [w:] ChemIDplus [online], United States National Library of Medicine [dostęp 2021-04-14] (ang.).
- ↑ Nystatyna (nr N3503) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2011-06-11]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
- ↑ Streptomyces noursei, [w:] Taxonomy Browser [online], National Center for Biotechnology Information [dostęp 2015-01-02] .
- ↑ ErnstE. Mutschler ErnstE., Farmakologia i toksykologia, Wrocław: MedPharm Polska, 2010, s. 899, ISBN 978-83-60466-81-0 .
Bibliografia
- Farmakologia. Podręcznik dla studentów medycyny i lekarzy, WojciechW. Kostowski (red.) .
A07: Leki przeciwbiegunkowe, przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe stosowane w chorobach przewodu pokarmowego
A07A – Leki przeciwdrobnoustrojowe stosowane
w chorobach przewodu pokarmowego | | A07AA – Antybiotyki |
|
|---|
| A07AB – Sulfonamidy |
|
|---|
| A07AC – Pochodne imidazolu |
|
|---|
A07AD – Inne leki przeciwdrobnoustrojowe stosowane
w chorobach przewodu pokarmowego |
|
|---|
|
|---|
| A07B – Leki adsorbujące | | A07BA – Węgiel aktywowany |
|
|---|
| A07BC – Inne leki adsorbujące |
|
|---|
|
|---|
A07C – Preparaty złożone zawierające
elektrolity i węglowodany | A07CA – Preparaty rehydratacyjne
do podawania doustnego |
|
|---|
|
|---|
A07D – Leki hamujące perystaltykę
przewodu pokarmowego | A07DA – Leki hamujące perystaltykę
przewodu pokarmowego |
|
|---|
|
|---|
A07E – Leki przeciwzapalne stosowane
w chorobach przewodu pokarmowego | A07EA – Kortykosteroidy do stosowania
miejscowego |
|
|---|
A07EB – Leki przeciwalergiczne z wyłączeniem
kortykosteroidów |
|
|---|
A07EC – Kwas aminosalicylowy
i inne podobne leki |
|
|---|
|
|---|
A07F – Preparaty przywracające prawidłową florę
jelitową, hamujące biegunkę | A07FA – Preparaty przywracające prawidłową florę
jelitową, hamujące biegunkę |
|
|---|
|
|---|
| A07X – Różne leki przeciwbiegunkowe | | A07XA – Inne leki przeciwbiegunkowe |
|
|---|
|
|---|
D01: Leki przeciwgrzybicze stosowane w dermatologii
D01A – Leki do stosowania
zewnętrznego | |
|---|
D01B – Leki do stosowania
wewnętrznego | D01BA – Preparaty do stosowania
wewnętrznego |
|
|---|
|
|---|
G01: Ginekologiczne leki przeciwzakaźne i antyseptyczne
G01A – Leki przeciwzakaźne i antyseptyczne
(bez połączeń z kortykosteroidami) | | G01AA – Antybiotyki |
|
|---|
| G01AB – Związki arsenu |
|
|---|
| G01AC – Pochodne chinoliny |
|
|---|
| G01AD – Kwasy organiczne |
|
|---|
| G01AE – Sulfonamidy |
|
|---|
| G01AF – Pochodne imidazolu |
|
|---|
| G01AG – Pochodne triazolu |
|
|---|
G01AX – Inne leki przeciwinfekcyjne
i antyseptyczne |
|
|---|
|
|---|
J01: Leki przeciwbakteryjne do stosowania wewnętrznego
| J01A – Tetracykliny | |
|---|
| J01B – Chloramfenikole | |
|---|
J01C – Antybiotyki β-laktamowe:
penicyliny | J01CA – Penicyliny o szerokim
spektrum działania |
|
|---|
| J01CE – Penicyliny wrażliwe na β-laktamazę |
|
|---|
| J01CF – Penicyliny oporne na β-laktamazę |
|
|---|
| J01CG – Inhibitory β-laktamazy |
|
|---|
| J01CR – Połączenia penicylin z inhibitorami β-laktamazy |
|
|---|
|
|---|
J01D – Pozostałe antybiotyki
β-laktamowe: cefalosporyny,
monobaktamy i karbapenemy | | J01DB – Cefalosporyny I generacji |
|
|---|
| J01DC – Cefalosporyny II generacji |
|
|---|
| J01DD – Cefalosporyny III generacji |
|
|---|
| J01DE – Cefalosporyny IV generacji |
|
|---|
| J01DF – Monobaktamy |
|
|---|
| J01DH – Karbapenemy |
|
|---|
| J01DI – Inne cefalosporyny |
|
|---|
|
|---|
| J01E – Sulfonamidy i trimetoprym | | J01EA – Trimetoprim i jego pochodne |
|
|---|
J01EB – Sulfonamidy o krótkim
czasie działania |
|
|---|
J01EC – Sulfonamidy o średnim
czasie działania |
|
|---|
J01ED – Sulfonamidy o długim
czasie działania |
|
|---|
J01EE – Połączena sulfonamidów
z trimetoprymem i jego pochodnymi |
|
|---|
|
|---|
J01F – Makrolidy, linkozamidy i
streptograminy | | J01FA – Makrolidy |
|
|---|
| J01FF – Linkozamidy |
|
|---|
| J01FG – Streptograminy |
|
|---|
|
|---|
| J01G – Aminoglikozydy | | J01GA – Streptomycyny |
|
|---|
| J01GB – Inne aminoglikozydy |
|
|---|
|
|---|
| J01M – Chinolony | | J01MA – Fluorochinolony |
|
|---|
| J01MB – Inne |
|
|---|
|
|---|
J01R – Połączenia leków
przeciwbakteryjnych | J01RA – Połączenia leków
przeciwbakteryjnych |
|
|---|
|
|---|
| J01X – Inne leki przeciwbakteryjne | | J01XA – Antybiotyki glikopeptydowe |
|
|---|
| J01XB – Polimyksyny |
|
|---|
| J01XC – Antybiotyki o budowie steroidowej |
|
|---|
| J01XD – Pochodne imidazolu |
|
|---|
| J01XE – Pochodne nitrofuranu |
|
|---|
| J01XX – Inne |
|
|---|
|
|---|
