Si Rutilio Grande García, SJ (Hulyo 5 1928 sa El Paisnal – Marso 12, 1977 sa Aguilares) ay isang paring Heswita mula sa Salvador na pinaslang noong 1977 ng mga puwersang panseguridad ng Salvador. Siya ang unang paring pinaslang bago magsimula ang Salvadoreñong Digmaang Sibil at isang matalik na kaibigan ni Arsobispo Óscar Romero. Ang kaniyang beatipikasyon, sa pamamagitan ng kaniyang katayuan bilang isang martir, ay inaprubahan ni Papa Francisco noong Pebrero 21, 2020, at ang seremonya ay ginanap sa San Salvador noong Enero 22, 2022.[1][2][3]

Buhay at gawain

Óscar Romero (gitna) at Rutilio Grande (kanan) noong 1977

Si Rutilio Grande ay ipinanganak noong Hulyo 5, 1928, ang bunso sa 7 magkakapatid, sa isang mahirap na pamilya sa El Paisnal, El Salvador. Ang kaniyang mga magulang, sina Salvador Grande at Cristina García, ay nagdiborsyo noong siya ay bata pa, at siya ay pinalaki ng kaniyang nakatatandang kapatid na lalaki at lola, isang deboto at matatag na Katolikong babae. Sa edad na 12, si Rutilio ay napansin ni Arsobispo Luis Chávez y González sa kaniyang taunang pagbisita sa kanilang nayon at inimbitahan na dumalo sa seminaryo sa hayskul sa San Salvador, ang kabesera ng bansa.

Sa edad na 17, kasunod ng kaniyang huling taon sa seminaryo sa hayskul (seminaryon menor), pumasok si Grande sa proseso ng pormasyon ng mga Heswita na tinatawag na nobisyato. Dito nagsimula ang isang panahon sa labas ng El Salvador. Unang naglakbay si Grande patungong Caracas, Venezuela, dahil walang nobisyato ng mga Heswita sa Gitnang Amerika. Sa una, nadama ni Grande na tinawag siya sa mga misyong Oriental ng simbahan. Pagkatapos ng dalawang taon sa Caracas, binigkas niya ang kaniyang mga panata ng kahirapan, kalinisang-puri, at pagsunod at pagkatapos ay naglakbay patungong Quito, Ecuador, upang pag-aralan ang mga humanidades, na kaniyang natapos noong 1950. Ang sumunod na tatlong taon ay ginugol bilang isang propesor sa isang seminaryo menor sa El Salvador, kung saan nagturo siya ng sagradong kasaysayan, kasaysayan ng Amerika at ng El Salvador, at pagsusulat.[4]

Ipinagpatuloy ni Grande ang kaniyang pag-aaral para sa pagkapari sa pangunahing seminaryo ng San José de la Montaña, kung saan siya naging kaibigan ni Romero, isang kapuwa estudyante. Naordinahan si Grande bilang pari noong kalagitnaan ng 1959 sa lungsod ng Oña, sa España. Bumalik siya sa Espanya noong 1962 upang tapusin ang mga pag-aaral na hindi natapos dahil sa kaniyang pisikal at mental na mga paghihirap. Noong 1963, nag-aral siya sa Suriang Lumen Vitae sa Bruselas, Belhika, kung saan nag-aral siya ng mga bagong direksiyon sa pastoral na ministeryo na inspirasyon ng Vaticano II. Partikular siyang naimpluwensiyahan ng kanyang mga karanasan sa isang inklusibong liturhiya na naggigiit sa pinakamalawak at pinakamalalim na pakikilahok ng mga layko noong panahong iyon. Gaya ng sinabi ng kanyang biograpo, "Malamang na sa sandaling ito ay huminog ang kanyang mga pangunahing linya ng pastoral na aksiyon. Tunay nga, ang isang bahagi ng panahong ito sa pastoral na teolohikal na pag-unlad ay ang palaging hanapin ang pinakamalaking pakikilahok na posible ng pinakamababa o pinakakaunting kapangyarihang bahagi ng isang komunidad, at hindi kailanman magpatuloy nang mag-isa o nang hindi naririnig ang komunidad."

Kamatayan at kahihinatnan

Noong ika-12 ng Marso 1977, si Rutilio Grande ay pinaslang ng mga puwersang panseguridad ng Salvador, sa labas lamang ng kaniyang bayan, at nagdusa bilang martir para sa mga taong kaniyang pinaglingkuran at minahal.[5]

Mga sanggunian

  1. Mares, Courtney (25 January 2022). "Pope Francis honors newly beatified El Salvador martyrs for their 'heroic example'". EWTN News. Nakuha noong 27 January 2026.
  2. "Pope OKs beatification for Rutilio Grande, Salvadoran martyr". Associated Press. 2 May 2021.
  3. Rhina Guidos (27 August 2021). "El Salvador sets date for four beatifications in January". Crux Now. Nakuha noong 28 August 2021.
  4. Thomas Kelly, When the Gospel Grows Feet: Rutilio Grande, S.J. and the Church of El Salvador, An Ecclesiology in Context (Liturgical Press, 2013) Chapter 5.
  5. Thomas Kelly, When the Gospel Grows Feet, (Liturgical Press, 2013) Chs. 7-9.